رأس آن در انتهاى چشم . « 16 » رواقيون با اين نظريه در بين فلاسفه ودانشمندان شهرت يافتند به طورى كه آنها را « أصحاب الشعاع » گفتند . اين نظريه در بين فلاسفهء اسلام رواج يافت واز مهمترين عوامل انحراف در علم بصريات گرديد ، تا هنگامى كه ابن هيثم آن را كنار گذاشت . نظريهء شعاع شديدا مورد قبول هشام بن حكم كه از برجسته‌ترين پيروان حكمت رواقى است واقع شد ، تا آنجا كه گفت : « خداوند متعال آنچه را در عوالم زيرين است با شعاعى كه از أو به اعماق زمين متصل است ، مىداند . . . واگر آن شعاع به ماوراى أجسام مانع ، نفوذ نمىكرد ماوراى آنها را نمىديد ونمىدانست » . « 17 » در آن هنگام كه بيشتر مراكز علمي وحوزه‌هاى فلسفي ، رؤيت را از طريق ورود چيزى از جسم مرئى به چشم مىدانستند ، عالمان رياضيات در حوزهء اسكندريه ، راه ديگرى را در مسألهء رؤيت پيش گرفتند ومشهورترين ايشان أقليدس ( 323 ق م - 270 ق م ) بود وكلوديوس بطلميوس ( متوفى حدود 186 م ) بعد از چهار قرن دوباره همان نظريهء أقليدس را بازسازى كرد . أقليدس از مبرّزترين حكماى مدرسهء اسكندريه است وأول كسى است كه موضوع ابصار را در كتاب اختلاف المناظر « 18 » خود مورد بررسى قرار داد ، وتأثير فاصله را در مقدار شئ مرئى ورنگ آن بيان كرد وچگونگى رؤيت وخطاى باصره را متذكر شد ودر دو مقالهء سوم وچهارم كتاب مسألهء بازتاب را مورد بحث قرار داد ودر مقالهء پنجم آن مسألهء انعطاف را . بطلميوس در اين موضوع كتاب المناظر « 19 » را تأليف كرد ودر آن موضوعات مطرح شده در كتاب أقليدس را به بحث گذاشت . اين دو نويسنده ، در مسائل فلكيات ونجوم وعلم بصريات ، عميقترين تأثيرات را در بين مسلمانان داشته‌اند وآثار ايشان به عربى برگردانده شده وبسيارى از دانشمندان اسلامى به شرح وتعليق آنها پرداخته‌اند . « 20 »

--> ( 16 ) . Delacy ( P . H ) , « Epicureanism » , in The New Encyclopaedia Britannica , Vol . 6 , p . 912 . 15 th . edition , 1973 - 1974 . همچنين رجوع شود به : Paul Edwards ( ed . ) The Encyclopaedia of Philosophy , Vol 3 . article « Epicurus » , p . 4 , The Macmillan Company and the Free Press , New York , London , 1967 . ( 17 ) . بغدادي ، الفرق بين الفرق ، ص 67 - 66 . ( 18 ) . مصطفى نظيف ، الحسن بن الهيثم ، ج 1 ، ص 58 . ( 19 ) . صاعد اندلسى ( أبو القاسم صاعد بن أحمد بن صاعد ) ، كتاب طبقات الأمم ، به كوشش لويس شيخو ، المطبعة الكاتوليكية ، بيروت ، 1912 ، ص 29 . ( 20 ) . در اين مورد رجوع شود به مقدمهء دكتر عبد الرحمن بدوي در بحث از موضوع : » » muracamalsI muracitiloP muranirtcod ) cis ( eacearG setnoF نيز رجوع شود به : مصطفى نظيف ، الحسن بن الهيثم ، ج 1 ، ص 59 ، 64 - 63 .